Côr Meibion Llandybie

Eleni, ar eu taith ddirgel troi tua dwyrain Cymru gwnaeth Côr Meibion Llandybie. Yr ymweliad cyntaf

oedd Pont Gludo byd enwog Casnewydd. Adeiladwyd hon yn 1906 er mwyn i'r gweithwyr a oedd yn byw ar ochr orllewinol yr Afon Wysg, allu croesi i'r gwaith dur a oedd ar yr ochor ddwyreiniol. Gan bod llongau mawr ar y pryd yn hwylio i fyny'r afon i ganol y dref rhaid oedd cael pont uchel. Yr ateb oedd adeiladu dau dwr bob ochor yr afon gyda gondola yn hongian o'r trawstiau. Mae'n bont hynod o hardd sy'n denu ymwelwyr o bob cornel o'r byd. Dim ond un arall o'r fath sydd ym Mhrydain a dim ond wyth sydd yn yr holl fyd.

Ar o1 pryd o fwyd blasus mewn -westy cyfagos aeth y Cor ymlaen i Abertyleri a pentref bach Six Bells lle mae cofeb drawiadol wedi ei adeiladu i'r glowyr a collodd eu bywydau yn nhrychineb erchyll 1960. collodd 45 o ddynion eu bywydau - un set o efeilliaid a collodd dau deulu dad a mab. Hanner can mlynedd ar o1 y drychineb ar Ddydd Mawrth 28ain Fehefin 2010 arweiniodd yr Archesgob Caergaint wasanaeth i gofio'r drychineb. Ar y gofeb mae enw, oedran a phentref pob un or glowyr. Saif y gofeb 20 metr uwchben safle Glofa Six Bells gyda'r geiriau "Cyflwynir y Gofeb hon i'r holl lowyr a gollodd eu bywydau ar 28 Mehefin 1960 yng Nglofa Chwe Chloch, ac i gymunedau glofaol ym mhob man".

Ar o1 croesi Mynydd Llangynidr i Ddyffryn Wysg daeth y diwrnod i ben gyda phryd o fwyd blasus a chan yng ngwesty Abercraf.

CWMNI DRAMA’R GWTER FAWR

Rhes Gefn: Sarah Hopkin (cofweinydd), Alan Pedrick,Janet Bowen, Colin Evans. Rhes Flaen: Eifion Price, Susan Thomas, Mel Morgans (Cynhyrchydd), Lisa Lewis Jones, Euros Jones

Llongyfarchiadau i’r cwmni ar eu llwyddiant yn Eisteddfod Genedlaethol  Wrecsam a’r Fro yn ystod wythnos gyntaf mis Awst. Roeddent yn cymryd rhan mewn Cystadleuaeth Gŵyl Ddrama Awr Ginio yn Theatr  y Maes, ac eleni, yn wahanol i’r arfer, derbyn gwahoddiad wnaethant i gymryd rhan er mwyn dathlu’r ffaith fod yr Eisteddfod yn  dathlu ei phenblwydd  yn 150 !  Ar ôl gwylio pump drama fer, hollol wahanol i’w gilydd, o Ddydd Llun i Ddydd Gwener, gan gwmnїau o bob rhan o Gymru, penderfynodd y beirniaid , Carys Tudor Williams a Carys Edwards , mai Cwmni Drama’r Gwter Fawr oedd yn haeddu’r wobr gyntaf. Fe dderbynion nhw Gwpan Gwynfor ( i’w ddal am flwyddyn) a £400. Roeddent yn perfformio comedi gan Edgar Jones  - “Dau Dad”, ac fe lwyddwyd i roi adloniant pur i theatr lawn.

Aelod newydd i’r Orsedd!

Llongyfarchiadau i Nia Wyn Davies, Lôn Bryn Neuadd, Brynaman ar gael ei hurddo  yn aelod o’r Orsedd yn yr Eisteddfod  Genedlaethol yn Wrecsam, yn sgîl y ffaith ei bod wedi graddio mewn Cymraeg.  Mae’n brїod ag Aled, ac mae ganddynt ferch fach Alaw.

Ei henw yng ngorsedd  yw Nia Gwaun Esgair.

Cyflwyno Sieciau

Dilys Richards(Tabernacl) a Mair Wyn (Lleisiau’rCwm) yn derbyn Cyfraniadau’r Cyngor)

Cynhaliwyd noson arbennig yn Siambr y Cyngor, Stryd Fawr, Glanaman ar nos Fercher, 26^fed Gorffennaf pan anrhydeddwyd rhai o sefydliadau’r Cwm gyda rhoddion ariannol gan Gyngor Cymunedol Cwmaman i’w helpu i’r dyfodol.  Yr oedd y seremoni yng ngofal Maer Cwmaman, sef y Cynghorwr Colin Evans, gydag aelodau’r Cyngor yn bresennol.  Cafodd y sieciau canlynol eu cyflwyno sef: Cor Merched Lleisiau’r Cwm, £200; Clwb y Garnant, £250; Ffrindiau Hen Fethel, £250; Clwb Godre’r Mynydd Du (Ieuenctid) £250; Capel y Tabernacl, £200; ac hefyd Clwb Rygbi yr Aman, £200.  Diolchodd y gwahanol bersonnau am y rhoddion ac yr ydym yn ddyledus i’r Cyngor Cymuned am eu haelioni i Achosion lleol.

ALEX JONES - Merch byrsur

Llongyfarchiadau mawr i Alex Jones ar ei llwyddiant ysgubol ym myd y teledu. Ers ei phenodiad yn gyd-gyflwynydd ‘The One Show’ bron i flwyddyn yn ôl erbyn hyn, mae wedi cyflwyno perfformiadau ar faes yr Eisteddfod Genedlaethol yn Wrecsam; ymddangos fel panelydd ar y sioe gemau doniol ‘Epic Win’ ac yn gyd-gyflwynydd i Tim Evans, cyfarwyddwr cerddorol ‘Only Men Aloud’, ar y rhaglen ‘BBC Proms in the Park’ am y tro cyntaf o Gastell Caerffili. Y mae hefyd wedi ei dewis yn gystadleuydd ar un o rhaglenni mwyaf poblogaidd y BBC, ‘Strictly Come Dancing’. Dymunwn bob llwyddiant iddi ac fe fyddai yn hyfryd cael merch o Dycroes yn ennill ar ddiwedd y gyfres

Pencampwr y D.U ac Ewrop

Yn rhifyn diwethaf Glo Mân cawsom hanes Huw Thomas, mab Eirwen a Raymund Thomas, Llanedi yn enill pencampwriaeth “Rookie” Ewrop a’r D.U.  Gofynion y ras oedd seiclo am ddeuddeg awr yn ddi-stop erbyn rhai o feicwyr gorau Ewrop. Cwblhaodd Huw 10 lap o’r cwrs 18 km – rhyw 110 milltir - ar drac coediog serth oedd yn dringo i fyny hyd at 4500m mewn 11 awr a 5 munud. 

Mae Huw yn  aelod o dîm De Cymru ‘Loco BM Racing’.  Mae wedi bod yn beicio ers chwe mlynedd, ond hon oedd ei ras 12 awr unigol gyntaf.  Roedd yn brofiad ac achlysur arbennig iawn, pawb yn llawn hwyl a phibydd traddiodiadol yr Alban yn ei arwain o’r pentref i’r trac a dechrau’r ras.

Mae Huw wedi cael cyfnod hynod lwyddiannus ac ymhlith ei lwyddiannau diweddar oedd cael yr amser cyflyma yn ras 100km Macmillan yn Afan Argoed.

Ras fawr diwetha Huw oedd 400km dros 7 niwrnod yn seiclo o Vancouver i Whistler yng Nghanada. Bu yn cystadlu yn erbyn rhai o feicwyr gorau’r byd o 22 gwlad. Mae’n ffodus iawn ei fod wedi cael ei dderbyn i’r ras hon gan eu bod yn derbyn beicwyr profiadol a llwyddianus yn unig.

Dywed Huw ei fod yn teimlo’n ffodus iawn i allu gweithio fel Rheolwr Prosiectau i’r Comisiwn Coedwigaeth yng Nghymru a hefyd mwynhau bod allan yn yr awyr iach wrth ddilyn ei hobi.

Mae’n adeiladu beiciau ei hun ac erbyn nawr yn cael ei gydnabod fel beiciwr arbennig o dda gan nifer o gwmnïau ym Mhrydain sy’n ei noddi drwy gynnig offer a nwyddau beicio iddo.

Caws Caerfyrddin

Llongyfarchiadau i Gwmni Caws Caerfyrddin elem eto. Bu'r cwmni yma yn llwyddiannus iawn mewn sawl sioe amaethyddol yng Nghymru a Lloegr. Cipiasant wobrau aur, arian ac efydd gyda'u gwahanol gawsiau. Yn y sioe gaws fwya'r byd yn Nantwich cipiasant y brif wobr, sef Tlws Waitrose am y caws gorau yn y Sloe gyda'u caws Boksburg Blue.

Perchnogion y cwmni yw Steven a Sian Elin Peacesy'n byw, gyda'r plant Mia a Joseph, yn Llanllwch, Caerfyrddin. Mae Sian Elin yn ferch i Enid a Hywel Davies o'r Betws.

Os ydych am flasu'r caws Llangloffan neu Pont Gar Brie mae ar hyn o bryd ar werth yn Tesco. Rhydamanac yn slop Cwm Cerrig, Cross Hands. Dymunwn pob llwyddiant i'r dyfodol.

John o Groats i Land's End

Penderfynodd Emyr Stephens a thri o ffrindiau o Kernew (Cernyw) , Andrew, Nathan a Phil, groesi Prydain drwy feicio o John O'Groats yn yrAlban i Lands End yng Nghernyw a cherdded i ben y tri cops uchaf ym Mhrydain sef Ben Nevis, Scafell Pike a'r Wyddfa.

Cychwyn o John O'Groats ar y 6ed o Fehefin a chyrraedd Lands End ar Fehefin 19eg. Roedd yn golygu beicio o gwmpas 100 milltir y dydd, a cherdded y mynyddoedd ar eu diwrnodau bant!!

Daliodd y pedwar ar y cyfle i godi arian at elusen oedd yn agos at eu calonnau. Dewis Emyr (sydd yn fab i Alun ac Eurwen Stephens Maes y Coed) oedd Uned Gofal Arbennig y Babanod yn Ysbyty Prifysgol Cymru (Ysbyty'r Waun) yng Nghaerdydd. Cafodd Joseph Rhys, mab Anne ac Emyr ofal arbennig yno am fis cyn cael dod adre, ac mae Anne ac Emyr yn ddiolchgar am bob gofal a chymorth a roddwyd iddyn nhw.

Os hoffech ddarllen mwy am y daith, ewch i'r wefan http://www.41ads3peaks2weeksljogle. info/

Hoffai Emyr ddiolch i'w deulu, ffrindiau, aelodau o Gymdeithas Gorawl Rhydaman a'r Cylch a Drws Agored am eu cyfraniadau i'r elusen.

Diolch yn fawr.

Cymdeithas Gellimanwydd

Dydd Sadwrn17 Medi oedd dyddiad trip blynyddol Cymdeithas Gellimanwydd eleni. Cheltenham oedd y gyrchfan y tro hwn. Rod dy bws yn dechrau o Rhydaman am 9 ac erbyn 11.00 roeddem yng nghanol y dre yn barod o ddiwrnod o “sightseeing” a siopa.

Roedd farchnad grefftau yno a manteisiodd rhai ar y cyfle i weld y stondinau cyn crwydro’r Promenad enwog. Wrth gwrs, roedd yn rhaid cael cwpanaid o de a cinio yn y dref cyn dychwelyd am adre.

Yn ol yr arfer rhaid oedd stopio ar y ffordd gartre. Aethom i’r Ship inn yn Alveston, ger yr hen bont Hafren a mwynhau pryd blasus o fwyd a sgwrs melus cyn dychwelyd adre wedi cael diwrnod i’r brenin. Diolch i Mrs Mandy Rees a Mairwen Lloyd am y trefniadau

Her y tri Pegwn - three peaks

Ar yr 25ed o Fehefin aeth Rhodri Culley o Flaenau, Aneurin Miles o Landeilo, a 3 o’i gyfeillion Hefin Williams, Dafydd Williams a Geraint Williams o’r Gogledd  i ymrafael  a’r tri pegwn ucha yn yr Alban, Lloegr a Chymru. Y nod oedd cerdded i lan i’r 3 pegwn o fewn 24 awr. Yn ogystal a’r cerddwyr, roedd ganddynt yrrwr, Neil McIntosh o’r Alban, a’i rhieni yn byw mewn tyddyn fach nepell o Ben Nevis.  Dechreuwyd y daith i’r Alban o Aberystwyth am naw y gloch ar ddydd Gwener y 24ydd o Fehefin, aros y nos yn Fort William, a dechrau’r daith i frig Ben Nevis am 5 y gloch y prynhawn ar y dydd Sadwrn. Dyma’r anser gorau i ddechrau i sicrhau bod y rhan fwyaf o’r cerdded yn cael ei wneud mewn golau dydd. Ar ol disgyn, teithiwyd drwy’r nos er mwyn dechrau’r daith i Scafell am bedwar y gloch y bore. Wedyn teithio nol i Gymru i gyflawni’r gamp twy ddringo’r Wyddfa.  Codwyd dros £400 ar gyfer Elusen Doug Davies ar gyfer Cancr y Prostad  gan Rhodri. Ni wnaeth ddioddef unrhyw anaf ar y daith, ond roedd yn cerdded fel John Wayne am rhai diwrnodau ar ol cyrraedd adre!.

• Llun 1 - Aethpwyd a teclun GPS ar y daith a mae’r llwybrau a ddilynwyd yn ymddangos ar luniau’r 3 pegwn.
• Llun 2 – golygfa Ben Nevis o dyddyn y McIntoshiaid.

Llwyddiant yn Wrecsam!

Llongyfarchiadau i Glesni Euros, Stryd y Parc, a ddaeth yn ail yn y gystadleuaeth Llefaru Unigol 19 – 25 oed yn yr Eisteddfod Genedlaethol  yn Wrecsam ym mis Awst. Mae Glesni wedi cael cryn lwyddiant yn ein Prifwyl  dros y blynyddoedd a gan mai dim ond 19 oed yw hi, mae’n siwr y daw  llwyddiant  pellach iddi dros y blynyddoedd nesaf. Pob lwc iddi hefyd  wrth baratoi  at ddechrau ei hail flwyddyn yn astudio Almaeneg yng Ngholeg Keble, Rhydychen.

Merched y Wawr Brynaman

Dechreuodd y tymor newydd mewn steil , Nos Wener , Medi 9fed, gyda gwledd o ddanteithion wedi eu paratoi gan aelodau’r pwyllgor. Fel arfer, mae llawer o bethau i’w trafod ar noson gynta’r tymor,   a  braf oedd gallu  croesawu rhai aelodau newydd i’r cyfarfod hefyd cyn estyn croeso cynnes  i’r wraig wâdd, sef Mrs. Einir Jones o Rydaman.Croesawyd hi  i’n plith gan y Llywydd, Buddug Williams, ac fel arfer, fe gafwyd amser diddig yn ei chwmni – bu’n sôn wrthym am rai o’r profiadau sydd wedi dod i’w rhan fel gwraig i weinidog. Wel, am  ddechrau da i’r tymor. Llond bol o chwerthin iach, cyn llenwi’n boliau  wrth y byrddau. Mae rhaglen amrywiol wedi ei pharatoi ar gyfer y tymor, ac fe fyddai’n braf gallu croesawu mwy o aelodau newydd. Bydd y cyfarfod nesaf Nos Wener, Hydref 14eg, yn Neuadd yr Henoed am 7 o’r gloch. Y gwestai y noson honno fydd Nia Evans o  gwmni “Bodlon”, Llanarthne. Beth am ymuno â ni?

Lleisiau’r Cwm a Cantata yn cefnogi Bobath Cymru

Gwelir Endaf Price, cynrychiolydd Bobath Cymru, yn derbyn siec wrth Catrin Hughes, trefnydd y Cabare ac arweinydd Cantata a Lleisiau'r Cwm

 Ar Nos Wener Gorffennaf 15^fed, trefnwyd noson Cabare gan Gôr Merched Lleisiau'r Cwm o Ddyffryn Aman, a Chôr Merched Cantata o Lanelli. Prif fwriad y noson oedd dathlu 15 mlynedd o fodolaeth Lleisiau'r Cwm a dathlu llwyddiant Cantata yng Nghystadleuaeth Côr Cymru eleni wrth gipio teitl Côr Merched Cymru am yr ail waith, a chael eu hethol yn gôr mwyaf poblogaidd y gwylwyr. Roedd y noson yn llwyddiant ysgubol, a gwerthwyd pob tocyn ymhell cyn yr achlysur. Arweinydd y noson oedd Heledd Cynwal, sydd wedi cydweithio'n agos gyda'r ddau gôr yng ngystadleuaeth Côr Cymru S4C dros y blynyddoedd.  Perfformiwyd caneuon o'r sioeau gan y ddau gôr - caneuon adnabyddus fel Big Spender, All that Jazz, Hirddydd Haf a Allai'm peidio dy garu di, a chafwyd eitemau gan ddawnswyr o Ysgol y Strade a fu'n llwyddiannus yn Eisteddfod yr Urdd eleni.
        Y cyfeilydd gwâdd oedd Richard Vaughan, a 'r sielydd oedd Nerys Clarke a diolch i'r ddau am eu cyfraniad hwythau. Cynhaliwyd ocsiwn hefyd ar y noson, ac ymhlith yr eitemau yn yr ocsiwn oedd taith 2 awr mewn balwn awyr poeth dros Ddyffryn Tywi, pel rygbi yn rhoddedig gan Rhys Priestland wedi ei lofnodi gan garfan y Scarlets 2012, hamper harddwch, a diwrnod yn Machynys. Yr ocsiwnier oedd Glynog Davies Brynaman. Codwyd £2,000 o bunnoedd rhwng y raffl a'r ocsiwn, ac mae'r elw yn mynd i Bobath Cymru (Uned Therapy Cymru sy'n cynnig arbenigedd mewn ffisiotherapi i blant sy'n dioddef o Cerebral Palsy).
        Diolchwyd i bawb am eu cefnogaeth gan Endaf Price ar ran Bobath Cymru. Fel Llywydd Anrhydeddus Côr Merched Lleisiau'r Cwm, fe ddiolchodd Heddyr Gregory i bawb am eu haelioni a'u caredigrwydd, gan ddymuno llwyddiant pellach i'r ddau gôr yn y dyfodol. Ar ddiwedd y noson, ymunodd Cantata a Lleisiau'r Cwm i ganu Anthem o Chess,ac roedd y gynulleidfa ar eu traed.  Yn yr ail hanner anffurfiol, fe berfformiodd Fat Barry's Soul Band.  Hoffai Catrin, Cantata a Lleisiau'r Cwm ddiolch i bawb a fu’n cyfrannu mewn unrhyw ffordd tuag at lwyddiant y noson.

Clwb Henoed Tycroes

Ar ddydd Mawrth ym mis Gorffennaf aeth llond bws o Glwb yr Henoed ar eu hail drip tymor yr haf. Â’r haul yn tywynnu dechreuwyd ar y daith i dref hynafol Aberteifi. Amcan pennaf y daith oedd ymweld ag arddangosfa yn Oriel Pen-y-dre, sef ‘cardigan’ enfawr wedi ei gweu gan drigolion y dref i ddathlu penblwydd 900 mlynedd Aberteifi.

Ac ni’n siomwyd chwaith. Wedi cyrraedd Aberteifi a chael paned a chacen cawsom sgwrs ddiddorol gan brif gynllunydd a dylunydd y prosiect, Lisa Hellier. Eglurodd Lisa sut y daith y gardigan i fod, sef ymateb i’r alwad i ddathlu’r penblwydd mewn modd arbennig. Ei syniad a’i chynllun hi enillodd y dydd.

Yno yn yr Oriel yn hongian o’r trawstiau, yn ei holl ogonaint, oedd y gardigan enfawr yn mesur rhyw wyth troedfedd o uchder a thua deuddeg troedfedd o led ac yn cynnwys dwy lewys enfawr. Yn ffodus gellid cerdded o amgylch y gardigan gan rhyfeddu ar ei chefn a’i ffrynt.

Wedi i pawb eistedd yn gyfforddus dechreuodd Lisa adrodd hanes y gardigan o’r dechrau cyntaf hyd y pwyth olaf. Prosiect cymdeithasol oedd â phawb yn ymgynnull ar nos Sul i weu. Roedd yma elfen gref o rannu sgiliau ac fe welwyd y dref mewn golwg newydd. Daeth nifer o wragedd ynghyd i ddysgu gweu heb batrwm i gyfleu tirwedd a threftadaeth y dref hynafol hon. Mae’r cardigan yn cynnwys nifer helaeth o wahanol batrymau o wau, gyda’r pwyth ‘cêbl’ yn bwysig drwy gydol y gwaith er mwyn nodi gwaith rhaffau ar y llongau a hefyd clymau Celtaidd yr Hen Oesoedd.

Dengys y gardigan yr hen Gastell, Cwrwglau i bysgota am eog a llong yr ‘Albion’ a hwyliodd o Aberteifi yn 1819 i Ganada. Gwelir hefyd Eglwys y Santes Fair ynghyd â llawer o adeiladau hanesyddol y dref.

Dros y 900 mlynedd mae’r dref wedi magu cymeriadau nodedig a dewisodd y gweuwyr eu nodi yn y gwaith. Yn eu mysg, Roger De Montgomery a fu farw yn 1094, cyn sefydliad y dref; Tywysoges Nest a fu’n byw yn y castell wedi ei phriodas â Stephen y Castellydd. Ymwelodd Owain Glyndwr â’r dre ac ymosododd ar y castell yn 1405; teithiodd Henry Tudor drwy Aberteifi ar ei daith i Bosworth yn 1485. Ac yna i’r presennol y ddau Brifardd, Ceri Wyn Jones a’r diweddar Dic Jones, cyn-Archdderwydd Cymru ac un o feirdd pwysicaf y genedl

Un ansoddair sy’n addas i ddisgrifio’r gampwaith yw ‘unigryw’. Mae’n anodd cyfleu mawredd a chywreinrwydd y gwaith. Rhaid ei weld i amgyffred yr holl waith y bu wrth gynllunio a dylunio’r prosiect. Y gobaith yw cael cartref parhaus i’r gardigan. Bydd yn cael ei harddangos yn yr Eisteddfod Genedlaethol yn y Barri a’r Fro y flwyddyn nesaf.

Defnyddiaf gwpled y Prifardd Dic Jones i grynhoi’r ymweliad:

‘A wêl y gamp geilw i go

 Swyn y gymdeithas honno.’

Mary Rees

Sgwd y Gân

Fel rhan o ddathliadau pen blwydd Ffederasiwn Sefydliad y merched Sir Gâr bydd Heledd Cynwal yn lawnsio CD cyntaf y Ffederasiwn Sir 'Sgwd y Gân / Cascade of Song' ar nos Wener Hydref 7fed yn Festri Capel Newydd Llandeilo. Bydd  Côr Zenaphonics a Parti Llefaru Merched Bancyfelin yn cymryd rhan.

Ffurfiwyd y Côr sydd yn cynnwys aelodau o ‘r WI ar draws y sir,  dwy flynedd yn ôl, pan gynhaliodd y Ffederasiwn Gyngerdd Nadolig Dilyn y Seren.  Mae enw’r Côr yn deillio o enw’r arweinydd Zena Jenkins.  Roedd Parti Llefaru Merched Bancyfelin yn enillwyr haeddianol yn Eisteddfod Cymru Sefydliad y Merched diwethaf.